Γιατί δεν ξεσηκώνετε κανείς…;

Σε μια μη παραγωγική και νωχελική απέναντι στα δρώμενα εποχή έρχεται να προστεθεί το αέναο πρόβλημα των απρόσβατων σχέσεων των νέων και των μεγαλύτερων-«μεστωμένων» το οποίο έγκειται κυρίως στους ανόμοιους δίαυλους επικοινωνίας και στους άμοιαστους μεθόδους έκφρασης που χρησιμοποιούνται εκατέρωθεν.
Είναι μία, τόσο ατενής όσο και διαφορετική διαγωγή, ως προς τις σκέψεις, τις ιδέες, τις αντιλήψεις, τις πεποιθήσεις, τα βιώματα, τους τρόπους και γενικότερα το πρίσμα υπό το οποίο
παρακολουθεί, ερμηνεύει και αποφαίνεται για τα ίδια δεδομένα, έκαστη από τις δύο επικρατούσες γενιές κάθε εποχής.
Συνήθως η διαλογή αυτών των δύο, στις καθημερινές εκφάνσεις των διαφόρων πτυχών του προβλήματος γίνεται αβίαστα με βάση τα ηλικιακά κριτήρια και αντιστοιχεί σε «νέους» και «μεγάλους» περικλείοντας όλα αυτά τα χαρακτηριστικά που παρατέθηκαν παραπάνω αλλά και συναφής αιτιάσεις παραβλέποντας δυστυχώς τα μειονεκτήματα που απορρέουν και τα πλεονεκτήματα που θα μπορούσαμε να είχαμε αποκομίσει από έναν τόσο δημιουργικό συγκερασμό απόψεων και επιτηδειοτήτων.
Σε μια ατέρμονη λοιπόν αντιπαράθεση, οι μεγάλοι επικρίνουν τους νέους για επιπολαιότητα σε σκέψεις και σε πράξεις, έλλειψη σεβασμού σε έθιμα και παραδόσεις, πολιτικό αμοραλισμό, αποποίηση ευθυνών, καθολικό νιχιλισμό, αναξιοπιστία, οκνηρία, ανωριμότητα, αδιαλλαξία και αδιαφορία προσέγγισης, ασυδοσία, ανυπακοή, γλωσσική αφασία και γλωσσικό σπαργάνωμα, άκριτη υποταγή σε λάθος πρότυπα και ιδανικά, ένδεια διαλόγου, απειρία και μια αναίτια επαναστατική διάθεση που ως μέσο για την επίτευξη σκοπών μεταχειρίζεται ακόμη και βία.
Από την πλευρά τους οι νέοι προσάπτουν στους μεγάλους, τη χροιά της «ξύλινης γλώσσας», της πατερναλιστικής συμπεριφοράς, του συντηρητισμού, της φιλαργυρίας και της χρησιμοκρατίας, του κομφορμισμού με επικρατέστερο σκοπό το συμφέρον, της ισχνότητας διαλόγου επικοινωνίας και επαφής, του πουριτανισμού, του ιησουϊτισμού και της φιλυποψίας, την προσήλωση σε δογματικές και αναχρονιστικές απόψεις με αποτέλεσμα την υπερβολική αυστηρότητα απέναντι σε καινές επίνοιες και γενικότερα όλες εκείνες τις δοξασίες που θα κληροδοτήσουν στις ακόλουθες γενιές έναν εναγή και άτοπο κόσμο.
Εδώ θα πρέπει να διακρίνουμε τα ζητήματα επικοινωνίας των ανθρώπων που προσαρτώνται στην εκάστοτε αλλά και στη δική μας εποχή. Η διαφορά ηλικίας που όλοι αναγνωρίζουμε από μόνη της δε στοιχειοθετεί το χάσμα που δημιουργείται με αποτέλεσμα την απραγία και ούτε θα έπρεπε να το θεωρούμε, κατά την άποψή μου, ως μοναδική απάντηση. Έχει να κάνει με την έλλειψη εμπειρίας προγενέστερων παρόμοιων εποχών και τον αυθορμητισμό των νέων, όπως και με τη τάση υπερπροστατευτισμού και την ευκολότερη διαχείριση συναισθημάτων από τους μεγάλους μα ακόμη και αυτά επέρχονται από συνδυασμούς άλλων στοιχείων και γεγονότων.
Ο εύδρομος και αγχώδης ρυθμός ζωής σε συνάρτηση με τη ταχέως εξελισσόμενη αλλά και μεταβατική εποχή, οι ταχύτατοι ρυθμοί εξέλιξης και η αδυναμία παρακολούθησής τους (κυρίως από τους μεγάλους), η αναχρονιστικών μεθόδων πολύπαθη σχολική παιδεία, η δυσκολία εύρεσης ελεύθερου χρόνου και από τις δυο πλευρές με άμεσο αρνητικό αντίκτυπο στην αμφίδρομη επικοινωνία και στο διάλογο, η απομάκρυνση από τη φύση, η αστυφιλία και η χωροταξική κατανομή που ευνοεί την απομόνωση, η υπερκατανάλωση προϊόντων, η ωφελιμιστική διάκριση ανθρώπινων σχέσεων, η ανεργία, η βιομηχανοποίηση και ο αλλοτριωτικός χαρακτήρας της εργασίας, τα καθυποταγμένα μ.μ.ε. και η υποκατάσταση της παραδοσιακής επικοινωνίας με νέα τεχνολογικά μέσα, είναι κάποια από εκείνα τα στοιχεία που συγκροτούν τη μέθεξη εμπειριών και γνωρισμάτων κάθε ανθρώπινου χαρακτήρα και που βιώνουν σε όλες και ειδικότερα στην δική μας εποχή άνθρωποι όλων των ηλικιών.
Συνέπειες όλων αυτών είναι η μεταρσίωση διάφορων κοινωνικών φαινόμενων που απαντώνται στις μέρες μας. Οι τάσεις πρόωρης χειραφέτησης των νέων οδηγεί σε απειθαρχία θεσμών προτύπων και αξιών. Παράλληλα η ανάπτυξη εσωστρέφειας, απομόνωσης και η ιδιοπαθής περιθωριοποίηση εκφαυλίζει ακόμη και τους οικογενειακούς δεσμούς με πολύ συχνές έριδες και χωρισμούς, εγκαταλείψεις γονέων-γερόντων, ακόμη και αυτοπαθής καταστροφικές εκδηλώσεις όπως χρήση ναρκωτικών ουσιών κ.ά. Η αποστροφή από τα κοινά ελαύνει σε άτακτη κοινωνικοποίηση και καλλιεργεί την επίταση της εγκληματικότητας με συχνές βδελυρές συγκρούσεις βίας.
Κανείς όμως δεν αρμόζει να επικρίνει αποκλειστικά τη νεολαία για την κοινωνική αναλγησία των ημερών. Η υπαιτιότητα δεν είναι προνόμιο κανενός.
Άλλωστε οι γονείς ήσαν και οι ίδιοι νέοι και είναι υπόλογοι για τις αντιλήψεις του κοινωνικού φάσματος. Η συμβατικότητα ο εγωκεντρισμός και η έπαρση που διακρίνει τους μεγάλους η οποία έχει απέλθει από την έλλειψη αυτοκριτικής καθίσταται σε μεγάλο βαθμό αιτία όσων προαναφέρθηκαν και καταλογίζονται ακύμαντα στις νεότερες γενιές. Ο έμμεσος και πολλές φορές ευθύς παραγκωνισμός των νέων υποσκελίζει το διάλογο σε μια σειρά συγκυριών όπου θα μπορούσαν να έχουν αποσοβηθεί μέσω αυτού πολλές εντάσεις και ακραίες συμπεριφορές.
Είναι λοιπόν χρέος όλων μας σε μια ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία που πληγεί καθημερινά η προσπάθεια γεφύρωσης του χάσματος. Θα πρέπει όμως να συνειδητοποιήσουμε πρώτα τη διαφορετικότητα. Δεν είναι έλλογη η πλήρης εξάλειψη και του χάσματος διότι η κάθε γενιά έχει τη δική της ιδιοσυγκρασία και η πλήρης ταύτιση απόψεων είναι και ανέφικτη και ανούσια. Η κομπορρημοσύνη η φιλαυτία και η αδιαλλαξία του καθενός θα πρέπει να υποκατασταθεί από ανάγκη προσέγγισης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Η συνέπεια λόγων-έργων σε συνδυασμό με την εξυγίανση της παιδείας και την ενασχόληση με τα κοινά θα επιφέρει την σωστή κοινωνικοποίηση τη θραύση των κοινωνικών αντιθέσεων και την ουσιαστική επικοινωνία χρησιμοποιώντας την απαράμιλλη δύναμη του διαλόγου.
Είναι χρειώδης το εγχείρημα γεφύρωσης του όποιου χάσματος παρελκύει την πρόοδο της κοινωνικής αποσάθρωσης με την παράλληλη διατήρηση των ανόμοιων γνωρισμάτων και πρέπει να ανταποκριθούμε στο κάλεσμα των καιρών. Ίσως αυτή η οξύμωρη περάτωση να είναι το έναυσμα έγερσης απέναντι στην φαύλη μεταχείριση εξουσίας των εντεταλμένων κοινωνικοπολιτικών ταγών…
Ό,τι άδικο ζητάς από τους «μεγάλους» να αλλάξει οφείλεις όντας «ώριμος» να το αλλάξεις εσύ…
Κωνσταντίνος Ε. Δομανόπουλος

Comments are free...!!

Leave a Comment